27 Ekim 2026
Tekne turunda kapora ne kadar alınmalı, online nasıl tahsil edilir?
Grup turunda küçük, özel turda büyük bir kapora; ödemesi kartla ve online, kuralı ödemeden önce yazılı. Oranlar, kalan ödeme, hava iptali ve kopyalayabileceğiniz politika metni.

Coşkun Çakır · Kurucu, Lostromo
Kişi başı fiyatlanan grup turunda, fiyatın dörtte biri ile üçte biri arasında bir kapora bizim önerimizle iyi bir başlangıçtır; müşteriyi bağlar ama ürkütmez. Özel tekne kiralamada oran daha yüksek olmalı, yoğun günlerde tamamı peşin alınabilir. Kaporayı rezervasyon anında, mümkünse kartla ve online alın; kuralı da ödemeden önce yazılı olarak gösterin.
Bu yazı, rezervasyonu hâlâ sözle ya da elden kaporayla tutan tekne turu ve yat kiralama işletmecileri için. Aşağıda hangi turda kapora, hangisinde tam ödeme alınacağını, kalan ödemenin tur günü nasıl toplanacağını, hava iptalinde kaporaya ne olacağını ve kopyalayabileceğiniz politika metnini bulacaksınız. Oranlar bir sektör ortalaması değil, bizim önerimizdir; kendi fiyatınıza ve müşterinize göre ayarlayın.
Kapora mı, tamamı peşin mi?
Kapora ödeyen müşteri yerinin gerçekten ayrıldığını bilir; gelmezse de boş kalan koltuğun bedelinin bir kısmı sizde kalır. Tamamını peşin aldığınızda ise gelmeyen müşteri size bir şey kaybettirmez. İkisinin de yeri var; hangisini seçeceğiniz turun fiyatına ve o gün boşalan yeri doldurup dolduramayacağınıza bağlı.
Kapora şu durumlarda daha çok işe yarar:
- Kişi başı fiyatın makul olduğu, kalabalık grup turları
- Müşterinin günler, hatta haftalar önceden yer ayırttığı turlar
- Ailelerin "çocuk hastalanırsa ne olur?" diye düşündüğü, kararın son ana kadar kesinleşmediği satışlar
Tamamını peşin almak ise şu durumlarda daha mantıklıdır:
- Özel tur ve yat kiralama: tekne o gün yalnızca o gruba ayrılıyor, başka satış yapamıyorsunuz
- Ağustosun yoğun haftaları ve bayram günleri gibi, boşalan yeri son dakikada dolduramayacağınız günler
- Fiyatı zaten düşük, kısa turlar: 25 €'luk bir turda 5 €'luk kapora, kimseyi bağlamayacak kadar küçük kalır
Bir orta yol da var: seçimi müşteriye bırakmak. Rezervasyon ekranında "tamamını şimdi öde" ve "kaporayı öde, kalanını tur günü" seçeneklerini yan yana gösterirseniz, misafirlerin bir kısmı tamamını öder, siz de tur günü daha az para saymış olursunuz.
Tekne turunda kapora ne kadar olmalı?
Kaporayı üç şekilde kurabilirsiniz. Hangisini seçerseniz seçin, müşteriye gösterdiğiniz rakam tek ve net olsun.
Yüzde olarak. "Tur bedelinin %30'u" gibi. Fiyatlarınız sezona ve yaşa göre değişiyorsa en kolay yönetilen yöntem budur; hesap her rezervasyonda kendiliğinden doğru çıkar.
Kişi başı sabit tutar. "Kişi başı 10 €" gibi. Müşteriye anlatması en kolayı budur. Yalnız fiyatınız sezona göre çok değişiyorsa sabit tutarın fiyata oranı da değişir: mayısta 30 €'luk turda 10 € üçte birdir, ağustosta 50 €'luk turda beşte bire iner.
Özel tur için tekne fiyatı üzerinden. Tekneyi komple kiralayan grupta kişi sayısı önemsizdir; kapora tekne fiyatından hesaplanır. Burada oran yükselmelidir, çünkü iptal edilen bir özel tur bütün günü boşa çıkarabilir. Tekne fiyatının üçte biri ile yarısı arası makul bir başlangıçtır.
Örnek rakamlarla hesap şöyle çıkar:
Örnek: kişi başı 40 € olan günlük grup turu, 4 kişilik aile
Toplam: 4 × 40 € = 160 €
%25 kapora: 40 €, rezervasyon anında
Kalan: 120 €, tur günü teknede
Örnek: 900 €'luk tam gün özel tekne
%40 kapora: 360 €, rezervasyon anında
Kalan: 540 €, tur günü ya da birkaç gün önce
Kapora çok düşük olursa işe yaramaz: 160 €'luk bir aile rezervasyonunda 10 €'luk kapora, başka teknede daha uygun yer bulan müşteriyi tutmaz. Çok yüksek olursa bu kez müşteri ödeme ekranında duraksar. Doğru oranı bir sezon deneyerek bulursunuz; gelmeyen müşteri azalıyor ama rezervasyonlar düşmüyorsa doğru oranı bulmuşsunuz demektir.
Kaporayı online nasıl alırsınız?
Marinada en yaygın yöntem hâlâ "IBAN atayım, kaporayı gönderin" demektir. Türk müşteri havale yapmak isterse kabul edin; çoğu zaman sorunsuz işler. Yabancı misafir için ise yurt dışından IBAN'a para göndermek masraflı ve günler süren bir iş olabilir. Bu yüzden kapora çoğu kez hiç istenmez, rezervasyon da sözde kalır.
Kartla ödemenin farkı, asıl yabancı misafirde ve gece gelen rezervasyonda ortaya çıkar. Müşteri otel odasında, gece yarısı bile iki dakikada öder; ödemeyi kendi bankasının SMS ya da uygulama onayıyla (3D Secure) yaptığı da kayda geçer. Kartla ödemede bankanızın sanal POS komisyonu olduğunu da hesaba katın; oran bankadan bankaya değişir.
Bunu iki yoldan kurabilirsiniz. Birincisi, bankanızın ya da bir ödeme kuruluşunun linkle ödeme hizmetidir: tutarı yazıp linki WhatsApp'tan gönderirsiniz. Hemen başlayabilirsiniz, ama her rezervasyonda linki elle hazırlar, ödemeyi rezervasyonla ayrıca eşleştirirsiniz. İkincisi, müşterinin rezervasyonunu yapıp kaporayı o sırada ödediği bir sitedir; para onay anında rezervasyona bağlanır. Bunun için kendi sanal POS'unuz gerekir; başvuruyu sanal POS rehberimizde anlattık.
Lostromo'da kapora oranını tur ya da tekne bazında siz belirliyorsunuz; müşteri isterse tamamını, isterse kaporayı ödeyip kalanını tur günü ödüyor. Para kendi bankanızın sanal POS'u üzerinden doğrudan hesabınıza geçiyor. Nasıl çalıştığını özellikler sayfasında görebilirsiniz.
Kaporanın faturasını ne zaman keseceğiniz ayrı bir sorudur: ödeme geldiğinde mi, tur günü mü? Bunu sezon açılmadan mali müşavirinizle netleştirin.
Kalan ödemeyi tur günü nasıl almalı?
Sabah 09:30'da 40 kişi tekneye binerken kimin ne kadar ödediğine defterden bakmaya çalışırsanız, hem kalkış gecikir hem de bir aileden fazla, birinden eksik alırsınız. Üç şeyi önceden netleştirin:
- Hangi ödeme yollarını kabul ettiğinizi. Nakit, kart ya da ikisi. Teknede kart alacaksanız bankanızdan fiziki ya da mobil bir POS cihazı edinmeniz gerekir. Kartı koyda değil, kalkıştan önce iskelede çekin; denizde sinyal zayıf olabilir.
- Hangi para biriminde aldığınızı. Fiyatınız euro ise ve nakit TL de kabul ediyorsanız, kuru kimin ve hangi gün belirlediğini önceden yazın. Döviz cinsinden fiyat verip tahsilat yapmanın kurallarını da mali müşavirinize teyit ettirin.
- Kimin ne kadar borcu kaldığını. Sabah listesinde her rezervasyonun yanında kalan tutar yazsın. Tahsil ettikçe işaretleyin; akşam kasayı kapatırken neyin eksik olduğunu bilirsiniz.
Özel turlarda kalanı tur gününden önce almak isterseniz, birkaç gün önce müşteriye bir ödeme linki gönderebilirsiniz. Bunu politikanızda baştan yazın ki müşteri sürprizle karşılaşmasın.
Kapora politikanızı nasıl yazmalısınız?
Türk Borçlar Kanunu'nun 177. maddesine göre, sözleşme yapılırken verilen para cayma parası değil, sözleşmenin yapıldığının kanıtı sayılır; aksine bir anlaşma ya da yerel âdet yoksa da bedelden düşülür. Kanun bu maddede müşteri vazgeçtiğinde kaporanın ne olacağını söylemiyor. Bu yüzden iade etmeyeceğiniz durumları ödemeden önce açıkça yazın.
Kelime seçimi de önemlidir. 178. maddeye göre bir ödeme "cayma parası" olarak kararlaştırılmışsa, parayı veren vazgeçerse verdiğini bırakır, alan vazgeçerse aldığının iki katını geri verir. Yani daha iyi bir özel tur bulup bir rezervasyonu siz iptal ederseniz, iki katını ödemekle karşılaşabilirsiniz. Tüketiciye karşı hangi şartın geçerli sayılacağı da ayrı bir konudur; metninizi kullanmadan önce bir avukata gösterin.
Kuralı ödemeden önce rezervasyon sayfasında ve WhatsApp mesajında, ödemeden sonra da onay e-postasında gösterin. Ekran görüntüsü ya da e-posta gibi bir kaydı saklayın; yabancı bir misafir kaporasını kendi bankası üzerinden geri istemeye kalkarsa, kuralı önceden gördüğünü ancak böyle gösterebilirsiniz. Kopyalayıp kendinize göre düzenleyebileceğiniz bir metin:
Rezervasyonunuz, tur bedelinin %25'i oranındaki kaporanın ödenmesiyle kesinleşir. Kalan tutarı tur günü, kalkıştan önce nakit ya da kartla ödersiniz.
Tur saatinden 48 saat öncesine kadar iptal ederseniz kaporanın tamamı iade edilir. Daha geç iptal ederseniz ya da tura gelmezseniz kapora iade edilmez. Aynı süre içinde tarih değişikliği isterseniz, kaporanız yeni tarihe aktarılır.
Tur yapılıyorsa, hava nedeniyle gelmemeniz de iptal sayılır. Turu hava koşulları ya da bizden kaynaklanan bir nedenle biz iptal edersek, size başka bir gün öneririz; isterseniz ödediğiniz tutarın tamamını iade ederiz.
Yabancı misafir için aynı metin:
Your booking is confirmed once you pay a 25% deposit. The balance is paid on the day, before departure, in cash or by card.
Cancel up to 48 hours before the tour and we refund your deposit in full. For later cancellations or no-shows, the deposit is non-refundable. Within the same window, you can move your booking to another date and keep your deposit.
If the tour runs, not coming because of the weather counts as a cancellation. If we cancel because of the weather or for any reason on our side, we will offer you another date, or a full refund if you prefer.
Hava muhalefetinde kaporaya ne olur?
Meltem öğleden sonraki turu iptal ettirdiyse, iptal eden müşteri değil sizsiniz; kaporayı tutmanın savunulacak bir tarafı yoktur. Liman başkanlığı seferleri durdurduysa da durum aynıdır. Bizim önerimiz şu: önce başka bir gün önerin, müşteri istemezse iadeyi beklemeden başlatın. Tatilinin son günündeki misafire yeni tarih önermenin anlamı yok; parasını hızla geri almak, çoğu zaman bıraktığı yoruma da yansır.
Merhaba, yarınki turumuzu rüzgâr nedeniyle maalesef iptal etmek zorundayız. Size perşembe ya da cuma gününü önerebiliriz. İkisi de uymazsa ödediğiniz 40 €'nun iadesini bugün başlatıyoruz; tutarın kartınıza yansıması bankanıza göre birkaç gün sürebilir.
Hi, unfortunately we have to cancel tomorrow's tour because of the wind. We can offer you Thursday or Friday instead. If neither works, we will start a full refund of your 40 € today; it may take a few days to reach your card, depending on your bank.
Online satışlarda Mesafeli Sözleşmeler Yönetmeliği'nin 16. maddesi de konuyla ilgili: hizmetin verilmesi imkânsızlaştığında satıcının bunu öğrendiği tarihten itibaren üç gün içinde müşteriye yazılı olarak ya da e-posta, SMS gibi kalıcı bir yolla bildirmesini ve aldığı tüm ödemeleri bildirimden itibaren en geç on dört gün içinde iade etmesini istiyor. Aynı yönetmeliğin 15. maddesi ise belirli bir tarihte verilen ve boş zamanın değerlendirilmesine yönelik hizmetlerde, aksi kararlaştırılmadıkça müşterinin cayma hakkını kullanamayacağını söylüyor. Yönetmelik paket turlar ve yolcu taşıma gibi bazı hizmetleri kapsamı dışında tuttuğu için, turunuzun hangi kurala girdiğini avukatınıza sorun.
Sıkça sorulan sorular
Kapora iade edilmeli mi?
Turu siz iptal ettiyseniz, hava nedeniyle bile olsa evet; müşteri başka günü kabul etmezse tamamını iade edin. Müşteri iptal ettiyse iadeyi politikanız belirler. Belirli bir süreye kadar iade etmek güven verir; iade etmeyeceğiniz durumu ise ödemeden önce yazılı olarak gösterin.
Özel tekne kiralamada ne kadar kapora alınır?
Tekne fiyatının üçte biri ile yarısı arası makul bir başlangıçtır, çünkü iptal edilen özel tur bütün günü boşa çıkarır. Yoğun günlerde ve son dakika rezervasyonlarında tamamını peşin almayı düşünün.
Kalan ödemeyi teknede kartla alabilir miyim?
Bankanızdan fiziki ya da mobil bir POS cihazı edinirseniz alabilirsiniz. Kart kabul ettiğinizi müşteriye rezervasyonda söyleyin; yanında nakit taşımak istemeyen yabancı misafir için bu önemli bir rahatlıktır.
Kapora ödemeyen müşterinin yerini tutmalı mıyım?
Yoğun günlerde tutmayın. Müşteriye "ödeme tamamlanınca yeriniz kesinleşir" deyin ve bir süre verin, örneğin akşam 20:00'ye kadar. Süre dolunca yeri bir sonraki talebe açın. Sakin günlerde esnek davranabilirsiniz, ama kaporasız rezervasyonu takviminizde ayrı işaretleyin.